Tematy artykułów
Kontakt
Zadzwoń na infolinię: pon. - pt. 9:00 - 18:00
Wyślij e-mail na: kontakt@travelduck.pl
Zadzwoń na infolinię: pon. - pt. 9:00 - 18:00
Wyślij e-mail na:

Jak się przygotować do pustynnej wyprawy?

Agnieszka Krasa
Agnieszka Krasa
Przeczytasz w 10 min 0
pustynie-swiata

Po zwiedzeniu plaż i stolic świata, często pojawia się apetyt na więcej wrażeń i doświadczeń. Tak mogą narodzić się plany eksploracji pustyń. Organizacja takiej podróży to wyzwanie, nieco trudniejsze niż się z pozoru wydaje. Nie ma jednak rzeczy niemożliwych. Podpowiadamy, jak zdobyć pustynne rejony świata.

Pustynie świata - możliwości zwiedzania, rosnące zainteresowanie

Turystyka komercyjna, proponowana najczęściej przez biura podróży, to dla wielu osób już zbyt mało. Potrzebują silniejszych wrażeń i bardziej oryginalnych miejsc. Zależy im na aktywności fizycznej i poznawaniu nieodkrytych przestrzeni.

Pociągające pustynne krajobrazy można znaleźć na całym świecie, w przebogatej różnorodności - od pustyń w Polsce, przez geograficznie nieodległe inne pustynie w Europie, pustynie Azji, pustynie Afryki, po pustynie w USA i pustynie Australii.

Pobyty w tych rejonach jeszcze nie tak dawno stanowiły śmiertelne niebezpieczeństwo. Współcześnie mogą być nie tylko bezpieczne, ale i komfortowe, bez utraty smaku prawdziwej przygody.

Na pustyniach można zobaczyć unikatowe wschody i zachody słońca. Tak wielu gwiazd nie zobaczymy w naszym “zwykłym” świecie. Brak sztucznego oświetlenia sprawia, że gwiazdy są szczególnie liczne na pustynnym firmamencie.

muskat-oman

Pustynne safari w Dubaju podczas fotoekspedycji?

Pustynie w Polsce

Największą pustynią Polski jest Pustynia Błędowska. Oprócz niej, na terenie Borów Dolnośląskich znajdują się obszary wydm znane pod nazwami Pustynia Kozłowska oraz Pustynia Bory Dolnośląskie, inaczej zwana Pustynią Borów Dolnośląskich. Na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Pustynia Siedlecka, znana miłośnikom sportów motorowych, którzy testują swoje możliwości na tej nietypowej nawierzchni. W przeszłości organizowano tam również biegi pustynne, jednak po jednej edycji zrezygnowano z tej atrakcji.

Pustynia Błędowska, rozciągnięta na granicy wyżyn Śląskiej i Olkuskiej, ma blisko 10 km długości i do 4 km szerokości. Współcześnie dokłada się starań, aby zachować pustynny charakter tego obszaru, m.in. poprzez karczowanie zarastającej roślinności. Odbywają się tu imprezy masowe, biegi, koncerty, spotkania rekonstrukcyjne i inne eventy.

Przez tę polską pustynię prowadzą turystyczne szlaki - piesze i konne. Pobyty na pustyniach w Polsce nie wymagają specjalnego przygotowania. Ze względu na relatywnie małe przestrzenie pustynne na terenie naszego kraju, pobyty na polskich pustyniach nie wymagają wiele specjalistycznego ekwipunku czy przygotowania innego, niż zwykły wypad poza miasto.

pustynia-bledowska

Pustynie w Europie

W Europie nie ma zbyt wielu rejonów pustynnych. To zasługa położenia geograficznego, umiarkowanego klimatu, dobrego nawodnienia gleb. Na terenach należących do Serbii, Rumunii i Węgier, zwanych historycznie Banatem, znajduje się Deliblatska peščara, największy na kontynencie europejskim region półpustynny, stepowy. Za wschodnią granicą, na Ukrainie, znajdziemy 46 tys. hektarów pustyni znanej jako Piaski Aleszkowskie. Ta pustynia w Europie to efekt nadmiernie intensywnego wypasu owiec w tym rejonie.

Pustynie w Afryce

Afryka i jej pustynie przyciągają wielu wielbicieli nowych krajobrazów i mocnych wrażeń. Osławione przez odkrywców i pisarzy pustynie Afryki wciąż mają w sobie magię niezbadanych przestrzeni. Na niektórych znaleźć można pozostałości przeszłości, które również mocno działają na wyobraźnię.

Choć na Saharze można dziś nocować w wygodnych hotelach, wiele z nich przypomina o tym, że zbudowano je w rejonach, gdzie człowiek stale musi walczyć z naturą - począwszy od pustynnego wystroju, po wodę z kranu, której bywa mało.

Afrykańskie pustynie są największe na świecie. W zależności od potrzeb i możliwości, każdy może znaleźć pustynię w Afryce, na której przeżyje swoją niepowtarzalną przygodę.

ognisko-na-saharze

A może wyprawa do pustynnej Afryki Zachodniej?

Sahara

Pustynia Sahara rozciąga się w północnej Afryce, od wschodu do zachodu kontynentu, na terytoriach aż 11 krajów. To największa z gorących pustyń świata. Sahara to wizytówka i swoiste wrota Afryki otwarte w stronę Europy. Otaczają ją wody Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego i Morza Czerwonego. Sahara Zachodnia sąsiaduje z wzniosłymi górami Atlas. Sahara to najbardziej znana pustynia Afryki.

Najczęściej celami pustynnych wypraw są najpopularniejsze turystycznie kraje rejonu. Pustynne Maroko, Tunezja i Egipt przyciągają zarówno wielbicieli plaż i all inclusive, jak i tych, którym niestraszne wyprawy na pustynię. Przygotowanie do wyprawy zależy od tego, jak będzie ona przebiegać i jak długo będzie trwała.

Dla osób, które są ciekawe wyglądu Sahary, lecz nade wszystko cenią sobie komfort wypoczynku, organizowane są jedno- lub dwudniowe wycieczki fakultatywne z kurortów na wybrzeżu. Pustynna podróż odbywa się wówczas wygodnym autokarem, z obowiązkowym pobytem w beduińskiej wiosce. Niektórzy decydują się na podróż nocną porą, aby zobaczyć wschód słońca na pustyni.

Również pustynne jest otoczenie egipskich piramid Cheopsa, Chefrena i Mykerinosa oraz Wielkiego Sfinksa w Gizie. W piaskach pustyni spowita jest Dolina Królów, gdzie spoczywa m.in. owiany pośmiertną sławą przedwcześnie zmarły Tunanchamon, w którego grobie upatrywano “klątwy faraona”.

Dziś pod tą samą nazwą kryje się dolegliwość znacznie bardziej powszechna i mniej groźna niż domniemane śmiertelne niebezpieczeństwo związane z otwieraniem starych grobów. Mianem “klątwy faraona” określa się dość powszechne wśród podróżnych w Egipcie dolegliwości żołądkowe. Wynikają one po części z odmiennej flory bakteryjnej w Afryce, zaś u niektórych gości hotelowych również z nieumiarkowania w jedzeniu i piciu, w obliczu bogactwa all Inclusive.

Wycieczki fakultatywne na Saharę organizowane są przez specjalizujące się w tym agencje turystyczne i biura podróży, ale pustynia pozostaje zawsze żywiołem, do którego należy podchodzić z pokorą. Niedozwolone jest oddalanie się od grupy. Niezbędne jest zaopatrzenie się w odpowiednią ilość wody. Pogoda na pustyni to przyczyna, dla której prawie nic tam nie rośnie.

Noce są chłodne, dni bardzo upalne. Dlatego wybierając się na podziwianie wschodu słońca, należy zabrać ze sobą ciepłą odzież - na pewno nie będzie zbędna. Wskazane jest stosowanie kremów z filtrem, gdy pustynne słońce wzejdzie nad horyzont. Odzież, zakrywająca ciało, to skutek nie tylko religii muzułmańskiej, współcześnie tutaj wyznawanej. To również niezbędne przed pustynnym słońcem i wiatrem zabezpieczenie. Sahara nie jest jednolitą pustynią. W Egipcie to pustynia skalista, w Tunezji pokrywa ją drobny piasek.

Polecane są również co najmniej kilkudniowe wycieczki objazdowe po pustyni. Taka wyprawa pozwala dotrzeć dalej, zobaczyć więcej - miasta, jak tunezyjskie Douz, zagubione na granicy piachów pustyni, atrakcje dla fanów filmów, jak “Gwiezdne Wojny” czy “Angielski Pacjent”, które kręcono w Tunezji i do dziś znajdują się tam elementy scenografii, czy wyschnięte słone jeziora, tzw. szoty, w których odbija się niebo, powodując słynny efekt fatamorgany.

Taka wycieczka wymaga przygotowania, od doboru odpowiedniej odzieży i obuwia. Współcześnie nie podróżuje się w karawanach, lecz w autokarach, co zmniejsza trudy podróży. Częściowo wyprawy realizowane są za pomocą jeepów z napędem na cztery koła, co ułatwia dostanie się w miejsca, gdzie infrastruktura drogowa nie należy do rozwiniętych.

W niektórych pustynnych rejonach pojazdy poruszają się w konwojach ze względów bezpieczeństwa, gdyż w przeszłości dochodziło do napadów na podróżujących samotnie turystów. Północ Afryki nadal bywa miejscem ataków terrorystycznych, dlatego wskazane jest zachowanie szczególnej ostrożności.

Nieodzowne w podróży do Afryki na pustynie (lub w inne północne rejony) jest zaopatrzenie się w drobne kwoty pieniędzy, które można wręczać jako zwyczajowy bakszysz.

wydmy-maroko

Jedziesz na wyprawę na Saharę szlakami karawan i przemytników?

Kalahari w Afryce

Pustynia Kalahari to część kotliny Kalahari rozciągającej się przez Botswanę, Namibię, RPA, Angolę, Zambię po Zimbabwe. W części niecki znajdują się sawanny, a nawet suche lasy. W południowej części dominuje pustynny i półpustynny klimat, z okresowo płynącymi w porze deszczowej rzekami. Formalnie, z uwagi na brak źródeł wody, te rejony Kalahari wpisują się w definicję pustyni, choć roślinność tu spotykana jest typowa dla sawanny.

Pustynia Kalahari przyciąga podróżników. Kalahari można zobaczyć, wybierając się na wyprawę choćby do Namibii lub Botswany. Zwykle to jeden z wielu przystanków na trasie. Zwiedzanie odbywa się dzięki podróży jeepami, które również stanowią atrakcję dla turystów żądnych wrażeń. Samochodowe safari ogranicza się, ze względów bezpieczeństwa, do podróży autem przez podziwiany rejon, bez możliwości opuszczenia pojazdu. Osoby, które wracają z pustyni Kalahari, w szczególności zachwycają się widokami i zachodami słońca w tym pustynnym rejonie.

Przygotowanie do wyprawy na Kalahari wymaga większego wysiłku, niż wycieczka fakultatywna na Saharę z egipskiego czy tunezyjskiego kurortu.

Ze względu na niewielkie, ale wciąż obecne, ryzyko zachorowania na malarię, sugeruje się stosowanie leków, jak Malarone lub Lariam, a już na miejscu odpowiednich repelentów, z wysokim stężeniem DEET.

Niezbędne jest zabranie ze sobą wszystkich potrzebnych leków, z przetłumaczonymi na język angielski zaświadczeniami lekarskimi o konieczności ich stosowania, aby uniknąć nieprzyjemności w portach lotniczych i na trasie.

W przypadku podróży w głąb Afryki warto mieć ze sobą środki pomocne przy żołądkowych dolegliwościach, opatrunki, popularne leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Niektórzy sugerują zabieranie antybiotyków, jednak bez odpowiedniej diagnostyki trudno określić, który lek byłby skuteczny. Stosowane na zapas antybiotyki mogą doprowadzić do uodpornienia się bakterii na nie i w efekcie utrudniać wyleczenie pacjenta.

W przypadku wyprawy na pustynię Kalahari zaleca się również szczepienia przeciwko żółtej febrze, żółtaczce typu A i B, błonicy, durowi brzusznemu i tężcowi. Warto przed wyjazdem odwiedzić lekarza, aby wykluczyć przeciwwskazania, którymi mogą być choroby serca albo układu krążenia. Dobrze byłoby udać się do specjalisty z zakresu medycyny tropikalnej. Porady w kwestii szczepień można uzyskać także w lokalnych stacjach epidemiologicznych.

namibia-afryka

Negew w Izraelu

Pustynia Negew w Izraelu to mniej znany rejon tego kraju, choć pokrywa ok. 40% powierzchni państwa. To pustynia z kamienia, gdzie znajdziemy kaniony, wodospady, niezwykłe formacje skalne, a między nimi zieleń.

Wyprawy na Negew nie nastręczają dużych trudności. Będąc na terenie Izraela, można wybrać się na pieszą wędrówkę po wytyczonych na tej pustyni szlakach turystycznych. Na pokonanie krótszego potrzeba ok. godziny, przejście dłuższego zajmuje ok. trzech godzin. Jeśli ktoś ma czas i chęć, może wybrać się nawet na długie, kilkudniowe wyprawy na pustynię Negew. Warunkiem jest pozostawanie na wyznaczonych szlakach. Zejście z nich może skutkować otrzymaniem mandatu.

Jeśli wizja wędrówki Cię nie przekonuje, masz tu mnóstwo alternatyw do wyboru. Mogą to być rowery lub segwaye elektryczne, można też zdecydować się na podróż jeepem z wynajętym kierowcą.

Nocleg na środku pustyni Negew, np. w tzw. makteszu Ramon, formacji skalnej o kształcie ogromnego krateru to wyjątkowe przeżycie. Do snu najlepiej ułożyć się tam w kamperze lub namiocie. W Izraelu nie brakuje wypożyczalni świadczących takie usługi. Jest to kraj relatywnie bezpieczny, z rozwiniętą turystyką masową.

negew-izrael

Masz ochotę odwiedzić Izrael i Jerozolimę?

Pustynie Azji

Wśród pustyń świata znane są również pustynie Azji. Pustynia Gobi, leżąca w Mongolii i po części w Chinach, bywa nazywana najtrudniejszym na świecie miejscem do życia lub nawet “miejscem duchów”. To największa pustynia Azji, piąta co do wielkości pustynia świata.

Pustynia Gobi

Gobi to miejsce paradoksów. Podobnie jak w wielu innych rejonach pustynnych, na pustyni Gobi można doświadczać silnych zmian temperatur: od -40°C zimą do +40°C latem. Wiatry, które wieją tu z prędkością nawet 120/km na godzinę, nie ułatwiają trudnego funkcjonowania w pustynnych warunkach. Gobi rozrasta się, jej piaski rozlewają się na tereny dotychczas zielone. To efekt działań nie tylko natury, ale i niszczenia naturalnej roślinności przez człowieka.

Wyprawy archeologiczne i paleontologiczne na Gobi przyniosły szereg unikalnych odkryć. Pierwszą osobą, która samotnie i na własnych nogach pokonała skrajnie nieprzyjazne rejony pustyni Gobi, jest Polak, Mateusz Waligóra, którego trasa wyniosła blisko 1800 km.

Większość podróżnych nie ma na celu podejmowania aż tak poważnych wyzwań. Zamiast pieszej wyprawy, stawiają na podróż autami z napędem na cztery koła. To wystarczy, by poczuć pustynną aurę, wgryźć się w tę ekstremalną przestrzeń. Wybierając się na Gobi, należy więc zorganizować środek transportu zarówno do granic pustyni, jak i po pustynnym rejonie. To przestrzeń otwarta dla tych, którzy chcą, lubią i potrafią organizować samodzielne wyprawy. Jest to rejon mało skomercjalizowany, co nie oznacza, że w ogóle nie spotkamy na trasie innych turystów.

W przygotowaniu koniecznie trzeba uwzględnić sięgające nawet 70°C różnice temperatur w ciągu doby. Oznacza to, że w bagażu podróżnika musi się znaleźć zapas odzieży odpowiedniej do każdych warunków pogodowych, szczególnie że rzadko, ale zdarza się, że na pustyni Gobi pada nawet śnieg.

Zaleca się również słowniczek, szczególnie przy braku znajomości lokalnych języków. W Mongolii nie znajdziemy zbyt wielu rozmówców posługujących się językiem angielskim lub rosyjskim, nawet w hotelach, zanim ruszymy ku pustyni. Niezbędne w drodze będą również zapasy wody, żywności i gotówki rozmienionej na mniejsze nominały.

Wypady na pustynię można zorganizować samodzielnie, wynajmując samochód z kierowcą. Takie usługi świadczą również, w sposób zorganizowany lub w razie potrzeby zaimprowizowany, m.in. właściciele hoteli lub hosteli. Warto zapamiętać, że Mongołowie nie przepadają za turystami. Z jednej strony to zaleta, bo nie ma tu nachalnych sprzedawców, jak w niektórych rejonach Sahary. Z drugiej strony trudniej nawiązywać kontakty i poznawać kulturę.

gobi-mongolia

A może wyprawa do Mongolii i na pustynię Gobi?

Pustynia Kara Kum

Pustynie w Azji to nie tylko Gobi. Inną znaną pustynią Azji jest pustynia Kara Kum w Turkmenistanie. Organizując samodzielnie wyprawę do Turkmenistanu, należy mieć na uwadze, że procedury wizowe są długotrwałe, drobiazgowe i uciążliwe. Można skorzystać z pomocy biur organizujących podróże w tym kierunku, co ułatwi przejście przez meandry wizowania.

Turkmenistan i pustynia Kara Kum to miejsca, gdzie zatrzymał się czas. Zderzamy się tam z realiami przywodzącymi na myśl Związek Radziecki sprzed dekad.

Pustynia Kara Kum to również miejsce, gdzie na własne oczy można ujrzeć Wrota Piekieł. Tak nazwano gigantyczny krater płonącego gazu w okolicy Derweze, wioski zamieszkanej przez półkoczownicze ludy pustyni. W 1971 roku przypadkowo podczas odwiertów trafiono na gaz. Aby nie ulatniał się do atmosfery, podpalono go, sądząc, że w ciągu kilku dni zgaśnie. Minęło już prawie 50 lat, a Wrota Piekieł nadal płoną.

Noclegi w tym rejonie możliwe są w hotelach lub namiotach w rejonie pustynnym. Ze względu na brak masowej turystyki i ograniczenia zaopatrzenia, należy zabrać ze sobą wszystko, co potencjalnie może się przydać, od odzieży, przez zapasy żywności, po papier toaletowy (a może od papieru zaczynając).

karakum-turkmenistan

Chcesz połączyć zwiedzanie Turkmenistanu, Uzbekistanu i Iranu?

Pustynie w USA

Stany Zjednoczone, jako jedno z największych państw świata, prezentują też niezwykłe bogactwo krajobrazu. Znajdziemy tu pustynie w Arizonie, Idaho, Kalifornii, Nevadzie, Nowym Meksyku, Oregonie, Teksasie, Utah, w stanach Waszyngton i Wyoming.

Najbardziej znane rejony pustynne w USA to m.in. Wielka Pustynia Słona (Great Salt Lake Desert), pokryta w całości warstewką soli kamiennej oraz pustynia Mojave, z osławioną Doliną Śmierci.

Zwiedzanie amerykańskich pustyń wymaga odzieży dostosowanej do upałów, okularów ochronnych, kremów z filtrem. Wymaga również niemałych funduszy m.in. na opłacenie biletów wstępu na szlaki i do parków narodowych, wynajęcie i tankowanie auta, opłacenie ubezpieczeń, o których nie wolno zapominać. W razie wypadku na pewno pacjent trafia w dobre ręce, ale służba zdrowia w USA należy do najdroższych na świecie.

Pobyty na terenach pustynnych należy zgłaszać odpowiednim służbom. Są to przestrzenie, z którymi nie ma żartów. Co jakiś czas dochodzi do zgonów, np. w 2015 roku Parku Narodowym White Sands zmarło z gorąca i odwodnienia francuskie małżeństwo, cudem przeżył ich 9-letni synek.

Oto 10 przykazań rozważnego turysty.

mojave-usa

Pustynia Atakama - pustynia w Chile

Słona pustynia w Chile, Atakama, to jedno z najbardziej suchych miejsc świata. Roślinność żyje dzięki wilgoci, którą czerpie z mgieł, unoszących się nad piaskiem, skałami, solniskami.

Do Ameryki Południowej można dostać się drogą lotniczą. Później do celu doprowadzą samoloty lub lokalne autobusy. Najbliższe duże miasto to Calama, skąd pozostaje do pokonania 100 km do San Pedro de Atacama. Trasę tę można przebyć wynajmowanym busem lub autem z wypożyczalni.

Miejscowość San Pedro jest mocno skomercjalizowana. Ze względu na zainteresowanie turystów, jest tam, jak na Chile, relatywnie drogo. Można skorzystać z organizowanych przez lokalne biura wycieczek. Bogata jest baza noclegowa. Nie trzeba też wozić gotówki ze sobą, gdyż bez trudu znajdziemy bankomaty lub kantory. Miasteczko należy do bezpiecznych.

Jedynym niebezpieczeństwem są duże wahania temperatur. W trakcie polskiego lata, czyli lokalnej zimy, za dnia jest tu ok. 20°C, w nocy temperatura spada nawet do zera. To efekt bliskości pustyni, dużej wysokości nad poziomem morza i niemal nieustannie wiejących wiatrów. W tej wyprawie czapka i rękawiczki są więc obowiązkowe, jeśli podróżujemy między czerwcem a sierpniem. To czas, gdy upały nie są dokuczliwe, a ceny wycieczek niższe.

W bagażu powinny znaleźć się kremy z filtrem. Nawet gdy z pozoru nie jest gorąco, skóra może doznać dotkliwych poparzeń. Suchość powietrza, z uwagi na brak upałów, może podrażniać śluzówki, dlatego warto zaopatrzyć się w sól morską w aerozolu do nosa. Potrzebne są zapasy wody i paliwa. Jeśli podróżujemy wynajmowanym autem, na stacji zawsze należy zatankować do pełna. Następna okazja może się długo nie powtórzyć. Jeśli wybranym środkiem komunikacji jest rower, potrzebne są zapasowe dętki i pompka. Warto zabrać słowniczek języka hiszpańskiego i opanować podstawowe zwroty.

Rejon Atakamy można eksplorować na różne sposoby: wypożyczonym rowerem, a nawet autostopem. Wynajmowanie auta z napędem na cztery koła oznacza wyższe koszty, lecz jest to niezbędne, jeśli chcemy udać się w głąb pustyni. W wielu innych miejscach wystarczą tańsze w wynajmie samochody ze standardowym napędem.

Pustynia Atakama dostarcza niezapomnianych wrażeń. Jej księżycowy krajobraz, bezludne przestrzenie, wielość niespotykanego gdzie indziej ptactwa - to tylko niektóre atuty. Można śmiało samodzielnie ruszać na podbój, można też wykupić kilkudniowe zorganizowane wycieczki. Życzliwi mieszkańcy, choć niekoniecznie posługują się językiem angielskim, służą pomocą na miarę swoich możliwości.

atakama-chile

Odwiedzisz Chile, Argentynę i Brazylię?

Pustynie w Australii

Pustynie Australii to sześć obszarów o wielkiej powierzchni i charakterze pustynnym lub półpustynnym: Mała Pustynia Piaszczysta, Wielka Pustynia Piaszczysta, Pustynia Gibsona, Wielka Pustynia Wiktorii, Pustynia Simpsona, pustynia Tanami. Łącznie zajmują 90% kraju.

Uzyskanie australijskiej wizy nie nastręcza problemów, ale na lotniskach odbywają się “przesłuchania” przylatujących, aby zweryfikować cel podróży i charakter pobytu. Pogoda bywa zmienna, temperatury mogą dać się we znaki. Cieplejsza odzież jest nieodzowna. W podróży do Australii należy uwzględnić odmienne od europejskich wtyczki i gniazdka. Jeśli w planie jest podróż wynajmowanym autem, preferowany przez wypożyczalnie dokument to międzynarodowe prawo jazdy.

Na pustynie w Australii mówi się “outback”. Miejscowości są tu rozsiane co kilkaset kilometrów, stacje benzynowe zdarzają się raz na średnio 250 km, a znaki drogowe ostrzegają przed kangurami, którym zdarza się wybiegać na drogę. Mówi się, że być w Australii i nie być na pustyni, to jakby nie być w Australii w ogóle.

Przygotowując się do wyprawy po Australii, warto podszkolić angielski. Warto jednak pamiętać, że lokalny akcent różni się zdecydowanie od brytyjskiego.

pinnacles-desert-australia

Chcesz lepiej poznać Australię?

Pobyty na pustyni wymagają przygotowania formalnego (m.in. paszport, wizy, ubezpieczenia) oraz praktycznego (odzież, obuwie, kosmetyki, leki, żywność, napoje).

Nie są to regiony, w które można udawać się spontanicznie, licząc na powodzenie wyprawy.

Lepiej odłożyć w czasie wymarzoną podróż i świetnie ją zaplanować, niż niepotrzebnie ryzykować zdrowie, a nawet życie.

Sprawdź wyjazdy Travelduck:

Poza szlakiem

Proponowane wyjazdy