Tematy artykułów
Kontakt
Zadzwoń na infolinię: pon. - pt. 9:00 - 18:00
Wyślij e-mail na: kontakt@travelduck.pl
Zadzwoń na infolinię: pon. - pt. 9:00 - 18:00
Wyślij e-mail na:

Murale w polskich miastach. Spacery śladami wielkoformatowych obrazów

Joanna Jędrzejczyk
Joanna Jędrzejczyk
Przeczytasz w 3 min 0
murale-street-art

O miano polskiej stolicy murali od lat “walczą” Białystok i Łódź. Te wspaniałe wielkoformatowe dzieła w niemałej ilości można oglądać również w Warszawie.

Zwiedzając polskie miasta warto zmienić nieco perspektywę i przenieść środek ciężkości z zabytków oraz miejsc, które “trzeba zobaczyć”. Wędrówki śladami dzieł sztuki umieszczonych w przestrzeni publicznej to alternatywny sposób na nietypową wycieczkę. Nierzadko tego rodzaju “malunki” są ściśle związane z ważnymi wydarzeniami i korespondują ze społecznymi przemianami, ale bywają również takie, które powstały wyłącznie z potrzeb estetycznych.

Popularny street art - co to jest mural?

Definicja słowa “mural” z "Małego słownika terminów plastycznych" K. Zwolińskiej i Z. Malickiego (Wiedza Powszechna, Warszawa 1990) brzmi następująco:

"mural (hiszp. mural - ścienny) - nazwa pochodzenia hiszpańskiego oznaczająca w skrócie dekoracyjne malarstwo ścienne; (...) sztuka zaangażowana społecznie, dydaktyczna, stosowanie prostych alegorii i dosadnej ekspresji wyrazu (...)" .To grafika wielkoformatowa tworzona na ścianach budynków.

Olbrzymie, małe, nasycone kolorami i monochromatyczne, neutralne w odbiorze, ale też takie, które wzbudzają kontrowersje - murale to kalejdoskop form i odczuć. To jeden z najciekawszych sposobów ekspresji artystycznej, która nie jest zamknięta w galeryjnej przestrzeni, a więc dostępna dla wszystkich. 

mural-meksyk

O tym, że jest to bardzo silny nurt w dziedzinie polskiego street artu mogą świadczyć chociażby takie inicjatywy jak: Stowarzyszenie Traffic Design, Fundacja Urban Forms z Łodzi (Festiwal Urban Forms został uznany z jeden z najważniejszych wydarzeń streetartowych na świecie) czy Gdańska Szkoła Muralu.

Murale są narzędziem metamorfozy szarych ulic i uatrakcyjnienia nieciekawych budynków. Niezależnie od funkcji jaką pełnią, z pewnością nie można odmówić im tego, że są niezwykle ważnym elementem miejskiego krajobrazu, edukują, angażują lokalne społeczności, upamiętniają wydarzenia czy postacie.

Początków murali czyli wielkoformatowych obrazów będących formą street artu należy poszukiwać w Meksyku, gdzie pierwsze tego rodzaju malowidła wystąpiły już na początku XX w. Z kolei w Polsce zaczęły się pojawiać w PRL jako reklamy. W miarę upływu czasu ich funkcja ewoluowała.

Upiększanie muralami mało atrakcyjnych dzielnic i ścian budynków sukcesywnie przynosiło bardzo zadowalające rezultaty.

Chcesz polecieć do Meksyku i zobaczyć murale na własne oczy?

Aktualnie murale są coraz częściej sformalizowaną formą upiększania/rewitalizowania tkanki miejskiej, wykonywane z inicjatywy urzędów, ośrodków kultury, fundacji i innych instytucji. Bardzo popularne stały się również organizowane w wielu polskich miastach święta/festiwale murali. Powstają one również jako tło/komentarz do różnego rodzaju wydarzeń kulturalnych.

Najsłynniejsi autorzy oraz autorki murali w Polsce to: okrzyknięty ojcem polskich murali Rafał Roskowiński, Jan Michał Raspazjan, duet Etam Cru (Bezt i Sainer), Swanski, Tone, Nawer, Chazme, Sepe, Otecki i Pener, NeSpoon, Natalia Rak i M-city.

Łódź - muralowa stolica Polski

Łódzkie murale są wspaniałe. Miasto może pochwalić się unikatowymi dziełami - muralem kutym w ścianie - autorstwa Vhilsa (adres: ul. Kopernika 28) oraz pierwszym na świecie muralem 3D - “Cisza” wykonanym z ponad 1000 metalowych prętów. Autorem jest Łukasz Berger. Instalację można oglądać na ścianie budynku przy ul. Wólczańskiej 13.

Mural "Łódź”. Autorstwo: Design Futura. Adres: ul. Piotrkowska 152.

4 murale na Dworcu Fabrycznym. Autorka: Katarzyna Bogucka.

dworzec-fabryczny-lodz

Murale na OFF Piotrkowska Center - warto tam zajrzeć i pochodzić, podziwiając ściany. W tamtejszych barach również są ciekawe malunki.

mural-bar-lodz

Mural - bez tytułu. Autorzy: Aryz, Os Gemeos. Adres: ul. Roosevelta 5.

mural-bez tytułu-lodz-avaz


Białystok - muralowa stolica Polski nr 2

Białostockie murale często są niezwykle nośne w sferze przesłania, misji, są artystycznym orężem w walce o sprawiedliwość, wolność czy szacunek.

Mural antyrasistowski autorstwa A. Kitlas i F. Cherkos "Ludzie są równi, tylko nierówność ich dzieli" (cytat Kazimierza Przerwy-Tetmajera). Adres: ul. Batalionów Chłopskich 1. Mural zainicjował powstanie społeczności Normalny Białystok (grupa szalonych Normalsów).

Mural “Wyślij pocztówkę do babci”. Autorstwo: Jan Estrada-Osmycki. Adres: Marii Skłodowskiej-Curie 14.

Mural “Dziewczynka z konewką". Autorka: Natalia Rak. Adres: J. Piłsudskiego 11/4.

mural-dziewczynka-z-konewka

4 małe murale dotyczące tolerancji - autor: anonim. Adres: ul. Zamenhofa 5c. Zawartej w obrazach historii towarzyszy cytat: "Rasizm jest zaprzeczeniem najgłębszej tożsamości istoty ludzkiej” (Jan Paweł II).

Warszawa - stołeczne wielkoformatowe grafiki

W Warszawie znajduje się wiele murali związanych z historią i znanymi postaciami, m.in. Fryderykiem Chopinem czy Marią Skłodowską-Curie.

mural-chopin-warszawa

Są też murale reklamowe oraz murale społeczne czy festiwalowe. Oto niektóre z nich.

Murale upamiętniające wydarzenia i bohaterów/bohaterki Powstania Warszawskiego, znajdują się w wielu punktach miasta:

ul. Skalbmierska 7, ul. Wólczyńska 57, kładka dla pieszych nad Trasą AK, ul. Zajączka 15, ul. Powązkowska 80, ul. mjra H. Dekutowskiego "Zapory" 1, ul. Konwiktorska 2-6, ul. Przyrynek 2, ul. Marka Edelmana 2, ul. Płocka 41, ul. Grzybowska 79, most Śląsko-Dąbrowski przy Wisłostradzie, ul. Drewniana 8, ul. Ludna r. Wioślarskiej, ul. Solec 79, ul. Wilanowska 5, rondo Stanisława Sedlaczka, ul. Towarowa 5, ul. Pułku Baszta 4A , ul. Mahatmy Gandhiego 13, ul. Marii Grzegorzewskiej 10, Metro Stokłosy, Metro Imielin, ul. Gościeradowska 18/20, ul. Targowa 86, ul. Okrzei 5 oraz ul. Chrzanowskiego 8.

Mural dotyczący Powstania Warszawskiego znajdujący się przy ul. Konwiktorskiej 2-6 to największy mural w Warszawie.

mural-powstanie-warszawskie

"Mural dla Davida Bowiego" powstał jako zwieńczenie finału konkursu o tym samym tytule. Grafikę wykonał jego zwycięzca Dawid Celek.
Adres: ul. Marii Kazimiery 1.

mural-david-bowie-warszawa

Mural przedstawiający czerwony balonik oraz napis: “kamień i co”. Autor: Wiktor Malinowski. Adres: ul. Waliców 14.

kamien-i-nic-mural

Mural "Kora" powstał w hołdzie dla Kory Jackowskiej. Stojące przy grafice drzewo, stanowi zmieniającą się wraz z porami roku fryzurę wokalistki.
Projekt: Bruno Althamer. Realizacja: artystki z Redsheels. Adres: Nowy Świat 18/20.

kora-mural

Mural “Żołnierze-Marionetki”. Autor: Blu. Adres: ul. Sienna 45.
Mural “Let’s colour”. Autor: Let's Colour. Autor: Swanski. Adres: ul. Nowogrodzka.
Mural “A co na to Piłsudski”. Adres: tzw. patelnia, zejście przy stacji Metro Centrum.

mural-pilsudski-warszawa

Sprawdź świetne wyjazdy na travelduck.pl:

Ciekawostki Polska

Proponowane wyjazdy