Tematy artykułów
Kontakt
Zadzwoń na infolinię: pon. - pt. 9:00 - 18:00
Wyślij e-mail na: kontakt@travelduck.pl
Zadzwoń na infolinię: pon. - pt. 9:00 - 18:00
Wyślij e-mail na:

Polskie wulkany - Kraina Wygasłych Wulkanów

Agnieszka Krasa
Agnieszka Krasa
Przeczytasz w 3 min 0
wulkany-w-polsce

Polskie wulkany to tak naprawdę relikty dawnych obszarów wulkanicznych. Na terenie naszego kraju można znaleźć ich setki. Wyciekająca lawa pozostawiła imponujące słupy bazaltowe, a dawne wulkaniczne kominy pełnią teraz funkcję zachwycających punktów widokowych. Wiele stożków odkryto przez przypadek, zwykle w trakcie poszukiwań kruszców w kamieniołomach.

Wulkany w Polsce! Ale gdzie?

W Polsce znajdziemy setki wygasłych wulkanów. Najwięcej jest ich na Dolnym Śląsku w Krainie Wygasłych Wulkanów, której szlak liczy 85 km. Miejsce to leży między Jelenią Górą, Jaworem a Złotoryją. I choć obecnie wygląda niepozornie i jest porośnięte drzewami, przed milionami lat była to wulkaniczna kraina pełna pyłów, dymów i jęzorów gorącej lawy.

A może Skamieniałe Miasto na weekend?

bolechowice-gory

Najstarsze pozostałości pochodzą sprzed 500 mln lat. W tym czasie uformowały się skały, które stanowią Pogórze Kaczawskie. Około 250 mln lat później powstały Organy Wielisławskie, a niespełna 20 mln lat temu utworzyły się stożki takie jak Organy Myśliborskie czy Ostrzyca. Dawniej aktywne sejsmicznie wulkany to dzisiaj śląskie Góry Kaczawskie i Pogórze Kaczawskie.

Tereny, które kiedyś były pozbawione roślinności i dominowały w nich kłęby dymu, pyłu i gazów wulkanicznych, z czasem zmieniły się. Wulkany wygasały a zbocza zaczęła pokrywać zieleń traw. Pojawiły się lasy i zwierzęta, a ludzie zaczęli budować tam zamki i przysposabiać to miejsce do życia.

Chcesz pojechać do kopalni soli na Pogórze Wiśnickie?

gora-wulkaniczna-polska

Co zobaczymy dzisiaj w krainie polskich wulkanów?

Większość wulkanów to aktualnie wzniesienia, które wyglądem przypominają stożki wulkaniczne. Takim przykładem jest np. Ostrzyca. Część wulkanów w Polsce całkowicie utraciła swój charakterystyczny kształt i jest to skutek erozji. Pozostały po nich wyłącznie kamieniołomy kruszywa.

Na niektórych odcinkach górnicy odkrywali najtwardsze miejsca wulkanu, czyli nek. To pozostałość komina wulkanicznego z zastygłą, zwykle bazaltową, magmą. Na terenie naszego kraju najsłynniejsze neki to Ostrzyca, Wilcza Góra i Grodziec.

A może weekend we Wrocławiu i Wałbrzychu?

gory-w-polsce-wulkany

Przemierzając szlak Wygasłych Wulkanów, można się natknąć na charakterystyczne i efektowne słupy ryolitowe. Są one formą ciosu termicznego - pozostałością po zastygniętej magmie, która wypływała z komina wulkanu.

Wydobywająca się ze stożka lawa miała ok. 1000°C, pod wpływem kontaktu ze znacznie chłodniejszym podłożem bardzo szybko zaczynała krzepnąć, tracić objętość i pękać. Był to proces stopniowy i równomierny, dlatego słupy mają zwykle jednolity, sześciokątny przekrój.

stozki-wulkaniczne-w-polsce

Lubisz góry? Sprawdź kurs umiejętności górskich na weekend!

Góry Kaczawskie i Pogórze Kaczawskie - co warto zobaczyć?

Na szlaku Wygasłych Wulkanów szczególną uwagę przykuwa kilka pozostałości wulkanicznych.

  • Wielkie Organy Wielisławskie to jedna z bardziej imponujących form. Tworzy je ryolit o słupowatej strukturze. Słupy są cztero lub pięciokątne, a średnica ma średnio 20-30 cm. W XIX w. miejsce to pełniło funkcję kamieniołomu i w ten sposób właśnie je odkryto. W trakcie eksploracji i poszukiwań kruszców wysadzono zbocze Góry Wielisławki, która ukazała formę przypominającą organy z kamienia. Obecnie Organy Wielisławskie są pomnikiem przyrody nieożywionej.
  • Małe Organy Myśliborskie to bazaltowy nek (czop wulkanu), który można znaleźć na terenie Parku Krajobrazowego Chełmy na wzgórzu Rataj. Ten wulkaniczny fragment ma około 30 milionów lat, a słupy, jakie pokrywają jego strukturę, są długie, wysmukłe i niemal pionowe.
  • Czartowska Skała to powulkaniczne wzniesienie o wysokości 468 m n.p.m. Łatwo ją wypatrzeć, jadąc drogą nr 365. Ma kształt lekko skrzywionego stożka i wyraźnie zarysowane słupy. Dawniej pełniła rolę kamieniołomu. W trakcie ówczesnej eksploracji odsłonięto część komina wulkanicznego. Wzniesienie jest kolejnym pomnikiem przyrody nieożywionej i zostało objęte ochroną prawną. Stojąc na szczycie Czartowskiej Skały, można obejrzeć panoramę Pogórza Kaczawskiego, Gór Kaczawskich oraz leżących nieopodal Karkonoszy.
  • Ostrzyca to najwyższe wzniesienie Pogórza Kaczawskiego. Znana jest także jako “śląska Fudżijama”, ponieważ, podobnie jak swoja japońska znajoma, góruje nad całą okolicą i widać ją właściwie z każdego miejsca na obszarze Gór Kaczawskich. Sięga 501 m n.p.m. (w czasach wulkanicznej świetności była dwukrotnie wyższa) i leży na Wysoczyźnie Ostrzyckiej. To jeden z najsłynniejszych i najbardziej klasycznych stożków wulkanicznych. Ma strome zbocza i wyraźnie zarysowany wierzchołek. Skała ma ciemną, niemal czarną barwę. W szczytowej partii Ostrzycy (na wysokości ponad 450 m n.p.m.) powstał rezerwat przyrody Ostrzyca Proboszczowicka o powierzchni 3,81 ha, a sam szczyt jest dobrym punktem widokowym.
wulkany-w-polsce

Znasz już kolorowe jeziorka w Rudawach Janowickich?

Zamek Grodziec - warownia na stożku wulkanicznym

Góry Kaczawskie to miejsce, w którym można znaleźć nie tylko wulkaniczne relikty stworzone przez naturę, ale także skarby architektoniczne. Na szczególną uwagę zasługuje np. Zamek Grodziec. Obiekt został wzniesiony na stromym, wygasłym wulkanie w pobliżu wsi Grodziec. Budynek utrzymany jest w stylu późnogotyckim i tuż przy nim rozciąga się Szlak Zamków Piastowskich.

zamek-polska-ruiny

Trasa zwiedzania obejmuje basztę, wieże i inne zamkowe zakątki, a najbardziej reprezentacyjną komnatą jest “Sala Rycerska” (ulokowana w  północnej części drugiego piętra). Warownia pochodzi z XII w. i została wzniesiona na zlecenie Bolesława Wysokiego z linii Piastów. W tym miejscu kręcono np. szwedzkie i francuskie produkcje filmowe.

Sprawdź wyjazdy z Travelduck:

Trekking Polska

Proponowane wyjazdy