Tematy artykułów
Kontakt
Zadzwoń na infolinię: pon. - pt. 9:00 - 18:00
Wyślij e-mail na: kontakt@travelduck.pl
Zadzwoń na infolinię: pon. - pt. 9:00 - 18:00
Wyślij e-mail na:

Czym jest fair travel i dlaczego warto świadomie podróżować?

Joanna Jędrzejczyk
Joanna Jędrzejczyk
Przeczytasz w 3 min 0
swiadome-podrozowanie-fair-travel

Turystyka postrzegana jest jako coś lekkiego, sposób na oderwanie od codzienności, wakacje, odpoczynek. Nie patrzy się na nią szerzej, nie definiuje w obszerniejszym kontekście i raczej nie często wskazuje na wielowymiarowość masowego podróżowania. Chcę przez to powiedzieć, że turystyka niesie ogromny impakt na niemal każdy aspekt funkcjonowania społeczeństw, o czym rzadko się mówi, a trzeba.

3S czy 3E - którą opcję wybierasz?

Sea, sun, sand - to trzy komponenty udanych wakacji turysty preferującego opcję all inclusive. Wiele osób wybiera spędzanie wakacji za granicą, ale - paradoksalnie - w granicach hotelu, w którym ma zapewnione wszelkie wygody.

Podczas takiego urlopu zazwyczaj nie chodzi o kulturę czy dziedzictwo danego regionu, o poznanie, doświadczenie z bliska, ale wyłącznie o gwarancję pięknej pogody, jaką dane miejsce jest w stanie zapewnić.
Trendowi 3S został przeciwstawiony wariant alternatywny: 3E - excitement, entertainment, education, czyli turystyka indywidualna, ekoturystyka, a nawet etno turystyka, który obecnie rozwija się bardzo szybko. Widać więc trend, potrzebę zmiany optyki w czasie spędzania urlopu, naprzeciw temu wychodzą kraje najchętniej odwiedzane przez turystów.

jak-podrozowac-etycznie

W nurt turystyki etnologicznej wpisują się wioski, które tworzone są wyłącznie na potrzeby rozrywki przyjezdnych. Nie bez powodu porównuje się je do popularnych na początku XX w. ludzkich zoo. Różnica polega jedynie na tym, że obecnie ludzie ci nie są przetrzymywani za ogrodzeniem, ale symulują zwyczajne życie w miejscach, w jakich np. nigdy nie mieszkali.

To pewnego rodzaju aktorstwo, sytuacje tworzone sztucznie na potrzeby komercyjne. Takie praktyki wyjaławiają kulturę obszaru, przekłamują, wypaczają zwyczaje w celu komercjalizacji ich, uczynienia bardziej przystępnymi dla turystów. Odprawiane są rytuały, które nigdy nie miały miejsca, jak np. używane wyłącznie w sytuacji zagrożenia lub śmierci bębny umilają przyjezdnym pobyt w pokazowej wiosce.

Bardzo wyraźnie widać ten trend w Tajlandii, gdzie ze względu na trudną sytuację polityczną wykorzystywane do ludzkich zoo są przedstawiciele ludu Karen - z pewnością znanego na całym świecie dzięki charakterystycznej biżuterii noszonej przez kobiety na nienaturalnie wyciągniętych szyjach.

tajlandia-long-neck

Uczestniczenie w tego rodzaju praktykach rzeszy turystów z całego świata gruntuje niestety praktyki związane z ludzkim zoo, które jak widać zmieniły jedynie formę.

Na etno wioski można się także natknąć w Indonezji (Mentawai), Indiach (Jarawowie), Kenii (Gabbra) oraz w Amazonii. Co więcej do tej niechlubnej wyliczanki można dodać kolejny bardzo silny turystyczny trend, który otrzymał już swoją nazwę: pooring - jest to zwiedzanie najbiedniejszych części miast.

Świątynie = centra rozrywki

Przekształcanie obiektów sakralnych, miejsc kultu szczególnie cennych dla wyznawców to nie żart, to element turystycznej machiny. Borobudur - największa buddyjska świątynia na świecie, która znajduje się w Indonezji, jest jednym z “najlepszych” przykładów takiego działania i marginalizacji mieszkańców.

O co chodzi? Do tej wspaniałej i niezwykle ważnej dla buddystów budowli nie mogą wejść wierni, jeżeli nie kupią biletu. Nie ma mowy, żeby mnisi odprawiali tam swoje nabożeństwa, nawet oni muszą płacić za wejście. Borobudur została zamieniona w muzeum, potrzeby turystów stały się ważniejsze od potrzeb mieszkańców regionu. To nie jedyne miejsce, które zostało tak potraktowane.

etno-travel

Turystyczne decyzje

To, jaki sposób podróżowania wybieramy, staje się motorem zmian w miejscu, do którego jedziemy na wakacje. Ważne jest, aby zdawać sobie sprawę, że jednostkowe wybory wpływają na historię oraz kulturę regionów turystycznych, są również siłą sprawczą w stosunku do przekształcania natury i tradycji.

W przypadku, gdy zdecydujemy się na etno podróże i umacnianie rynku “ludzkiego zoo”, ten trend będzie rósł w siłę. Ważne jest posiadanie odwagi i wiedzy, jakie konsekwencje mają nasze urlopowe decyzje.

Chodzi przede wszystkim o wzrost świadomości, co będzie miało przełożenie na ochronę dziedzictwa, które systematycznie i niezwykle konsekwentnie zadeptujemy. Ale też o szacunek, o poczucie, że przekraczając próg własnego domu, stajemy się gośćmi.

odpowiedzialne-podrozowanie

Trochę liczb

UNWTO (Światowa Organizacja Turystyki) dokonała obliczeń, z których wynika, że w 2012 r. świat doświadczył więcej niż miliard turystycznych wyjazdów, co ma bezpośrednie przełożenie na globalną gospodarkę.
Jak podaje WTO (Światowa Organizacja Handlu) w turystyce zatrudniona jest co 12 osoba na świecie, a sam przemysł turystyczny stanowi aż 10% światowego produktu brutto. To potężne liczby, które znakomicie obrazują wpływ turystyki na życie na Ziemi.

Sytuacja, w której mieszkańcy popularnych turystycznie krajów są od turystyki uzależnieni i przez nią także marginalizowani nie prowadzi do niczego dobrego. To pojęcie neokolonializmu turystycznego, które zostało sformułowane i dobrze opisane już w latach 80. XX w.

Niestety dogłębne zbadanie problemu nie pociągnęło za sobą zmian prowadzących do przekształcenia patologicznej sytuacji. Neokolonializm turystyczny to coś, z czym można realnie walczyć, dokonując etycznych wyborów podróżniczych.

Globalne współzależności

Świadomość wpływu jaki, wywieramy zarówno w aspekcie gospodarczym, ideologicznym, jak i psychologicznym, jest bardzo istotna. Tu chodzi o ludzi i ich świat, w który nierzadko wchodzimy jak nieproszeni goście. Świadomy turysta to taki, który podróżuje etycznie i odpowiedzialnie.

Mieszkańcy miejsc, do których jeździ, są dla niego partnerami, a nie obsługą, atrakcją, zjawiskiem czy krajobrazem. W momencie, gdy postawimy sprawę w ten sposób, automatycznie wchodzimy w relację partnerską, a więc bierzemy na siebie odpowiedzialność za kształt takiego turystycznego spotkania.

Etyczne podróżowanie

Powtórzę to raz jeszcze: pamiętajmy, że w momencie przekraczania progu swojego mieszkania automatycznie stajemy się gościem. Uszanujmy więc tę złotą zasadę i zachowujmy się jak gość, dobry gość. Nie nadużywajmy zasobów ani uprzejmości naszych gospodarzy, respektujmy również ich prawo do tego, że nie zawsze będziemy chcianymi gośćmi.

fair-travel

Tu nie chodzi tylko o to, żeby przestać podróżować, ale o to, aby wiedzieć, że przez nasze wycieczki wiele cudów natury może niebawem przestać istnieć. Świadome podróżowanie to odpowiedzialność za ślad pozostawiony w świecie. Ty decydujesz, czy kupisz posiłek w restauracji-sieciówce czy w lokalnej budce, wspierając jednocześnie miejscowego gastronoma i nierzadko również jedząc o niebo lepiej.

Zdjęcia i opowieści z wakacji niezmiennie budzą emocje, szczególnie teraz, gdy możliwość przemieszczania się została drastycznie ograniczona. Dzięki covidowemu zahamowaniu napływu przyjezdnych do atrakcyjnych turystycznie miejsc flora i fauna zaczęły się odradzać tam, gdzie były na skraju dewastacji.

Można z tego wyciągnąć kilka wniosków na przyszłość, ale czy to zrobimy? Czy po okresie pandemii nie dojdzie do masowego szturmu słynnych lokacji, przez co zostaną zniszczone ze zdwojoną siłą? Warto się nad tym zastanowić w trakcie planowania wakacji.

Sprawdź etyczne podróże na travelduck.pl:

Ciekawostki

Proponowane wyjazdy